Vlissingse Perrydok: beschermd tegen water- en tegen zandverkeer

Bijzonder project van Soil-ID.

Het ‘dok van Perry’ in Vlissingen is met recht het oudste scheepsdok van ons land. Het dateert van 1705 en dankt zijn naam aan de ontwerper, de Engelse marineman Perry die het in 1695 tekende.

Het dok heeft eeuwenlang dienst gedaan als marinedok, maar al vanaf het begin waren er problemen. In 1707 werd al geconstateerd dat de gevreesde paalworm de balken aantastte. Ook bleken de deuren die het water van de haven tegen moesten houden, daar niet op berekend. In 1737 begon het dok serieuze lekkages te vertonen en zeven jaar later keerden de paalwormen terug. Het dok werd daarop voor langere tijd buiten gebruik gesteld.

Redding

De redding kwam in 1834, toen Tromp, een ingenieur van de Marine, het plan ontwierp om het dok uit te breiden en te restaureren. Dat gebeurde. Het dok heeft tientallen jaren als zodanig dienst gedaan tot in 1868 de Marine vertrok.

In 1875 ging het dok over in de handen van een nieuwe scheepswerf, tegenwoordig bekend als de Koninklijke Maatschappij de Schelde.

De nieuwe eigenaar maakte dankbaar gebruik van het dok. De eerste onderzeeboot die in ons land werd gebouwd, kwam in dit dok tot stand. Net als tal van marineschepen en veerboten die door de werf werden gebouwd. Het dok werd enkele keren verlengd (tot 84 meter uiteindelijk) en gerepareerd. In 1939 nam de werf een ander dok in gebruik, met een lengte van 150 meter en vanaf dat moment werd het Perrydok het ‘kleine dok’ genoemd.
In 1964 werd het Perrydok aangewezen als rijksmonument, maar de scheepswerf had uitbreidingsplannen en vroeg een sloopvergunning aan. Die nog werd gehonoreerd ook.

In 1974 werd het dok toch niet gesloopt, maar wel afgetopt. Daarna werd het begraven onder zand waarop vervolgens een loods werd gebouwd. De werf respecteerde het dok in zoverre dat de palen waarop de loods was gefundeerd, naast het dok zijn geplaatst.

Het ‘begraven’ rijksmonument heeft het allemaal overleefd en sterker nog: het krijgt een rol in het nieuwe centrumplan van Vlissingen dat door een stedenbouwkundig architectenbureau is ontwikkeld. In het kader van dat plan is de loods gesloopt. Het dok is weer blootgelegd.

Om de voornamelijk houten constructie van het dok heen is een ‘schil’ van verloren damwandplanken geplaatst. Het dok zelf is met zorg (en Europese subsidie) in ere hersteld. Toch bleken nog niet alle problemen van vroeger voorbij.

Het dok ligt deels in- en voor het overige bovenop een dik zandbed. Bij het vullen en weer laten leeglopen van het dok bleek het niet helemaal waterdicht. Er kwam zand in het water en andersom, het water spoelde zand weg bij het vullen en leegpompen.

In een tijdsbestek van twee dagen heeft een team van Soil-ID Vochtwering achter de houten wand een waterdicht scherm aangelegd, gebruik makend van een 2-componenten-gel.
Om te voorkomen dat de nog vloeibare gel door de houten dwarsverbindingen aan de binnenkant van het dok uit zou stromen, zijn deze pen-gat verbindingen eerst dichtgemaakt met purschuim.

Het dok verkeert nu in een grootse vorm, het is waarschijnlijk beter voor zijn taken berekend dan ooit. Het gaat een rol spelen in het stadsgezicht van Vlissingen, meer dan 300 jaar nadat de eerste balken voor de kiel zijn gelegd.

©2015 Soil-ID    -     Disclaimer    -    Webdesign: Webton.nl