Hoe vochtig mag een kelder zijn?

Een kelder is vaak koeler en vochtiger dan de rest van het huis. Dat is niet meteen een probleem: de luchtvochtigheid in een kelder kan van nature wat hoger zijn. Maar wanneer de ruimte langdurig erg vochtig is, kunnen schimmel, muffe geuren en schade aan spullen of bouwmaterialen ontstaan. Hoe vochtig mag een kelder zijn, en wanneer is het tijd om in te grijpen?

Wat is een normale luchtvochtigheid in een kelder?

De relatieve luchtvochtigheid in een woning ligt vaak rond de 40 tot 60 procent. In een kelder kan die waarde hoger zijn. Een luchtvochtigheid van ongeveer 50 tot 60 procent is doorgaans prettig. Waarden tussen 60 en 70 procent komen in kelders voor, maar verdienen extra aandacht als ze langere tijd aanhouden.

Blijft de relatieve luchtvochtigheid boven de 70 procent, dan neemt de kans op condens, schimmelgroei en een muffe geur toe. Dit percentage is geen harde grens: ook de temperatuur, ventilatie en aanwezigheid van koude oppervlakken spelen een rol.

Luchtvochtigheid is niet hetzelfde als vocht in de muren

Een hygrometer meet de relatieve luchtvochtigheid van de lucht. Dat vertelt niet automatisch hoeveel vocht er in de keldermuren of vloer zit. Andersom kan een vochtige muur problemen veroorzaken, ook als de gemeten luchtvochtigheid op dat moment niet opvallend hoog is.

Let daarom ook op andere signalen, zoals:

• een aanhoudende muffe of aardse geur;
• schimmelplekken of zwarte puntjes op muren, plafonds of opgeslagen spullen;
• condens op leidingen, ramen of koude muren;
• afbladderende verf, loslatend pleisterwerk of zoutachtige aanslag;
• zichtbaar water of steeds terugkerende vochtplekken.

Hoe meet u de luchtvochtigheid?

Gebruik een digitale hygrometer en plaats die niet direct naast een radiator, ventilatierooster of vochtige muur. Meet op meerdere momenten, bijvoorbeeld ’s ochtends en ’s avonds, en herhaal dit enkele dagen. Zo krijgt u een beter beeld dan met één losse meting.

Houd er rekening mee dat koude lucht minder waterdamp kan bevatten dan warme lucht. Daardoor kan de relatieve luchtvochtigheid in een koele kelder hoog uitvallen. Wanneer die vochtige lucht in contact komt met een koud oppervlak, kan waterdamp condenseren. Dat kan schimmel veroorzaken, zelfs zonder lekkage.

Wat kunt u doen tegen een te vochtige kelder?

• Ventileer doelgericht. Ventileren kan helpen, maar warme, vochtige buitenlucht kan in een koele kelder juist condenseren. Ventileer bij voorkeur wanneer de buitenlucht relatief droog is en volg bij twijfel de luchtvochtigheid binnen en buiten.
• Zoek naar de oorzaak. Controleer op lekkende leidingen, regenwater dat naar de gevel stroomt, beschadigde afdichtingen of vocht dat door vloer en muren komt.
• Beperk vochtbronnen. Droog geen was in de kelder zonder voldoende afvoer van vochtige lucht en bewaar natte spullen niet langdurig in de ruimte.
• Houd spullen van de muren en vloer. Laat ruimte voor luchtcirculatie en gebruik geen kartonnen dozen op een vochtige vloer.
• Gebruik een luchtontvochtiger als aanvulling. Die kan de luchtvochtigheid verlagen, maar lost een lekkage of optrekkend vocht niet op.

Wanneer is professionele hulp verstandig?

Blijft de luchtvochtigheid hoog, keren vochtplekken terug of ziet u schimmel, dan is het belangrijk om de oorzaak te laten onderzoeken. Alleen de lucht droger maken kan het probleem tijdelijk verbergen. Een goede beoordeling kijkt naar de kelder als geheel: de ventilatie, temperatuur, waterafvoer en de staat van muren en vloer.

Samengevat

Een kelder mag vochtiger zijn dan een woonkamer, maar langdurig meer dan ongeveer 70 procent relatieve luchtvochtigheid vergroot de kans op vochtproblemen. Richt u niet alleen op het getal op de hygrometer: let ook op condens, schimmel, geuren en vochtplekken. Door de oorzaak tijdig te vinden, voorkomt u dat een vochtige kelder uitgroeit tot een groter probleem.